Geautomatiseerde boekingssystemen, bekend onder de naam CRS (Computerised Reservation Systems) worden gebruikt door reisbureaus om namens hun klanten boekingen voor reizen te doen die onmiddellijk worden bevestigd. Daarnaast bieden ze klanten actuele informatie over de aangeboden luchtvervoer- en treindiensten en de tarieven voor deze diensten.

Om een vlucht te boeken beschikte een klant binnen de Europese Unie voorheen over slechts één informatie- en distributiekanaal, namelijk de CRS en de reisagenten door wie het werd gebruikt. De meeste CRS waren bovendien eigendom van en werden beheerd door luchtvaartmaatschappijen, de zogenaamde moedermaatschappijen. Door deze combinatie van factoren ontstond een groot risico op misbruik van een dominante concurrentiepositie door bepaalde maatschappijen, omdat zij een voorkeursbehandeling konden krijgen bij het aanbieden van diensten. Aangezien de algemene concurrentieregels van de Unie geen antwoord boden, werden er in 1989 ad hoc regels toegepast in de vorm van een Europese gedragscode. Deze code moest zorgen voor meer transparantie en discriminerend gedrag van zowel systeemverkopers als de luchtvaartmaatschappijen voorkomen.

Ongewenste effecten gedragscode

De gedragscode heeft geholpen om misbruik van dominante marktposities te voorkomen, maar heeft ook ongewenste effecten doordat ze steeds minder is afgestemd op de wijzigende marktomstandigheden. Veel luchtvaartmaatschappijen bezitten namelijk niet langer een eigen CRS. Drie van de vier CRS in de EU zijn onafhankelijk van een luchtvaartmaatschappij, terwijl drie maatschappijen (Iberia, Air France en Lufthansa) een minderheidsaandeel bezitten in het vierde. Daarnaast zijn er veel alternatieve boekingssystemen bijgekomen die consumenten kunnen gebruiken. Hierbij moet gedacht worden aan websites en callcenters van luchtvaartmaatschappijen en onafhankelijke websites. Ongeveer 60% van alle vliegtickets in de EU worden nog via CRS geboekt. De resterende 40% wordt via andere kanalen geboekt.

Aangezien de CRS-markten in andere delen van de wereld reeds vrijgemaakt zijn, moet de verouderde gedragscode binnen de EU ook aangepast worden zodat gelijke concurrentievoorwaarden kunnen worden gecreëerd voor aanbieders van CRS van binnen en buiten de Unie.

De gedragsregels uit de code uit 1989 betreffende het verbod op discriminatie belemmeren de prijsconcurrentie en innovatie binnen de huidige veranderde markt. Het gebrek aan concurrentie dat hieruit voortvloeit, leidt tot onnodig hoge tarieven.

Op 15 november 2007 deed de Europese Commissie een voorstel tot een verordening om een grotere concurrentie tussen aanbieders van CRS bewerkstelligen. CRS en luchtvaartmaatschappijen moeten vrijelijk over de distributie van diensten kunnen onderhandelen. Hun systemen moeten kunnen concurreren over prijs en de kwaliteit. De Commissie wil CRS en luchtvaartmaatschappijen dan ook meer flexibiliteit bieden om een grotere concurrentie tussen CRS en alternatieve kanalen te bereiken. Tegelijkertijd erkent de Commissie dat het evenwicht tussen meer concurrentie enerzijds en elementaire veiligheidsgaranties anderzijds bewaard moet worden.

Het Europees Parlement is het in grote lijnen eens met de voorstellen van de Europese Commissie om de verouderde gedragscode te moderniseren en te versimpelen om ze zo aan te passen aan de huidige marktsituatie.

Duidelijker onderscheid

Aanvullend op de voorstellen van de Commissie wil het Parlement wel dat er een duidelijker onderscheid wordt gemaakt tussen het interne reserveringssysteem van luchtvaartmaatschappijen en het CRS om te voorkomen dat een maatschappij over een bevoorrechte positie tot het CRS zou beschikken.

Verbod bepaalde distributiefaciliteiten voor te behouden

Ook wil het Parlement systeemverkopers van CRS verbieden bepaalde distributiefaciliteiten voor te behouden voor hun moedermaatschappijen. Deze maatschappijen zouden dan namelijk een concurrentievoordeel genieten boven andere luchtvaartmaatschappijen die geen belangen hebben binnen CRS. Daarnaast wil het Europees Parlement verkopers van CRS verplichten neutrale en niet-discriminerende informatie aan te bieden om ervoor te zorgen dat de klant over onpartijdige informatie beschikt wanneer hij of zij een reis wil boeken.

Voorkomen concurrentiebelemmering tussen systemen

Ook moeten de moedermaatschappijen verplicht worden dezelfde informatie te geven over haar diensten en boekingen te accepteren van andere CRS om te voorkomen dat moedermaatschappijen de concurrentie tussen deze systemen belemmeren. Op de CRS moeten daarnaast de totale kosten van een reis gepresenteerd worden. Alle belastingen en toeslagen moeten in de totaalprijs, zoals de consument hem ziet, worden opgenomen.

Bescherming persoonsgegevens

Het Parlement acht het ook van belang dat de gegevens van personen die boeken via CRS worden beschermd door middel van de relevante EU-wetgeving en de internationale verdragen die door de EU op dit gebied zijn gesloten. In het voorstel van de Commissie is hier al rekening mee gehouden, maar de voorstellen van de rapporteur, Timothy Kirkhope, vergroten de juridische zekerheid.

Beter aanbod milieuvriendelijker reizen

Ten slotte willen Europarlementariërs dat deze geautomatiseerde boekingssystemen meer milieuvriendelijke manieren van reizen gaan aanbieden om de CO2-uitstoot als gevolg van het grote aantal vluchten te verminderen. Om consumenten op de milieugevolgen van vliegen te wijzen, willen Europarlementariërs dat CRS ook informatie geeft over CO2-emissies en brandstofconsumptie.

Dit alles moet volgens de rapporteur leiden tot een betere service van de reisbureaus voor consumenten en daarnaast kunnen de prijzen van vliegtickets met 10% dalen, omdat ze onder de huidige regelgeving kunstmatig hoog worden gehouden.

De Europese ministers van Transport zijn het eens met de bovenstaande aanvullingen van het Europees Parlement. Op 16 december 2008 heeft de Raad goedkeuring verleend aan het gewijzigde voorstel.

Met de ondertekening door zowel het Europees Parlement als de Raad op 14 januari 2009 is de wetgevingsprocedure afgesloten. De nieuwe verordening vervangt vanaf 23 maart 2009 de Europese gedragscode uit 1989.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.