Overgewicht of de extreme vorm daarvan, obesitas, neemt in Europa epidemische vormen aan. Meer dan de helft van de Europese volwassen bevolking kampt met overgewicht of obesitas, volgens een onderzoeksrapport dat eind 2010 werd gepubliceerd door de Europese Commissie en de OECD.  Het percentage mensen met obesitas is de afgelopen 20 jaar in de meeste EU-lidstaten meer dan verdubbeld.

Overgewicht wordt voornamelijk veroorzaakt door een verkeerd voedings- en leefpatroon. De gevolgen van overgewicht voor de gezondheid kunnen ernstig uitpakken; mensen worden gevoeliger voor hart- en vaatziekten, suikerziekte en bepaalde vormen van kanker.

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, is inmiddels tot de conclusie gekomen dat de strijd tegen overgewicht alleen effectief gevoerd kan worden als de lidstaten nauwer gaan samenwerken en 'Brussel' de benodigde acties coördineert. Om dat te bereiken heeft de Commissie een witboek over de gewenste strategie opgesteld. Het Europees Parlement heeft een speciale resolutie aangenomen waarin de plannen van de Commissie worden verwelkomd als een stap in de goede richting. Maar het witboek gaat volgens het Parlement niet ver genoeg. Er ontbreken voldoende concrete maatregelen om deze schadelijke trend in 2015, zoals de Commissie wil, tot staan te hebben gebracht, aldus de rapporteur van het Parlement, de Italiaan Alessandro Foglietta (UEN).

Informatiecampagnes

Het Parlement wil de strijd in eerste instantie voeren op scholen en via informatiecampagnes gericht op de ouders. Overgewicht komt vooral voor in de sociaal minder bedeelde milieus. Het is daarom van het grootste belang dat (kleuter)scholen zich intensiever met het probleem gaan bezighouden. Het Parlement roept de lidstaten dan ook op het onderwijs zo in te richten dat er liefst elke dag een half uur wordt gesport en bij het aanbod van voedsel in de kantine de nadruk te leggen op groenten en fruit.

Sponsoring

Omdat vers fruit en groenten behoorlijk prijzig kunnen zijn, is inmiddels een door de EU gesponsorde schoolfruitregeling voor kinderen tussen de vier en twaalf jaar in het leven geroepen, zoals dat ook al voor schoolmelk is gedaan. Ook wil de Commissie nagaan of het mogelijk is om overtollig fruit van landbouwers over te nemen en gratis te verspreiden op openbare scholen en kindervakantiekampen. De Commissie denkt dit mogelijk te kunnen maken in het kader van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Daarnaast wil Brussel de lidstaten er nog eens op wijzen dat zij de vrijheid hebben een laag BTW-tarief voor groenten en fruit toe te passen.

Sport en beweging

In de campagnes die de Commissie voor ogen staan, wordt ook veel nadruk gelegd op meer beweging, vooral voor de stadsmens. Steden die loop- en fietsprojecten opstellen voor een duurzamer stadsvervoer kunnen als het aan de Commissie ligt in aanmerking komen voor subsidiëring uit het Cohesiefonds. Daarnaast wil Brussel bedrijven ertoe aanzetten hun personeel meer mogelijkheden te bieden om dagelijks een half uur aan lichaamsbeweging te doen.

Terugdringen schadelijke bestanddelen

Naast de aandacht voor lichaamsbeweging willen Commissie en Parlement ook meer doen aan het terugdringen van voor overgewicht schadelijke bestanddelen in levensmiddelen en kant-en-klaar maaltijden. Te denken valt aan beperking van de hoeveelheid suikers, zout en schadelijke vetten. Het Parlement verwijst als voorbeeld naar een Deense wet die fabrikanten verplicht de hoeveelheid schadelijke vetten in voedsel te beperken tot maximaal 2 procent. Ook een Iers project, dat tot doel heeft het dagelijks gebruik van zout te beperken tot 6 gram, krijgt lof toegezwaaid van het Parlement.

Betere etikettering

Op 29 september 2011 ging de Raad van Ministers akkoord met nieuwe regels voor voedseletiketten. Hiermee kunnen Europese consumenten op voedseletiketten voortaan de belangrijkste informatie terugvinden. De maatregelen houden in dat op elk etiket in ieder geval informatie over de voedingswaarde en de hoeveelheden vet, verzadigd vet, koolhydraten, suiker, proteïne, zout en transvetten staat. Deze informatie moet worden vermeld per 100 mg of 100 ml en per portie. De etiketten moeten daarbij goed leesbaar en niet misleidend zijn en consumenten moeten hun keuze kunnen baseren op de informatie die op het etiket vermeld is.

Ook werden er nieuwe eisen gesteld aan het vermelden van het land van herkomst. De herkomst van voedingsmiddelen zoals biefstuk, honing, olijfolie, vers fruit en verse groenten werd reeds vermeld. Inmiddels zijn ook gevogelte, varkens-, schapen- en geitenvlees aan deze lijst toegevoegd. Ook moeten etiketten op vlees extra informatie bevatten over de geboorteplaats van het dier, waar het dier gehouden is, waar het geslacht is en of dit eventueel zonder verdoving is gebeurd. Indien biologische ingrediënten vervangen zijn door kunstmatig tot stand gekozen alternatieven moet dit ook vermeld worden, net als de informatie over de gevolgen die dit kan hebben voor de gezondheid van de consument. Uitzonderingen gelden er voor alcohol, niet-voorverpakt voedsel dat bedoeld is voor directe consumptie en voor producten van kleine ambachtelijke bedrijven.

Reclame

Het Parlement maakt zich zorgen over de kwetsbaarheid van de jeugd tussen 2 en 11 jaar oud voor allerlei reclame-uitingen via tv, mobieltjes en internet. De Commissie moet in zijn strategie voor de bestrijding van overgewicht specifiek rekening houden met kwesties van reclame en marketing, aldus de rapporteur.

Tot slot vraagt het Europees Parlement nog nadrukkelijk aandacht voor enkele andere kwetsbare groepen; bejaarden, alleenstaanden en gehandicapten. Hier speelt niet alleen slechte voeding een rol, maar is ook het gevaar van uitdroging aanwezig.

De Europese Commissie heeft over dit onderwerp witboek opgesteld:

Let op! Europese regelgeving is meestal het resultaat van jaren durende voorbereidingen en onderhandelingen. Daarbij zijn er vele momenten waarop de besluitvorming kan worden beïnvloed. In een vroeg stadium zijn hiertoe aanzienlijk meer mogelijkheden dan in de slotfase. Via de zogenaamde Europanu-dossiers kunt u snel zien hoever de behandeling nu is en welke mogelijkheden tot beïnvloeding van de besluitvorming er eventueel nog zijn.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over google en privacy, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw visie wordt zeer op prijs gesteld.